Λακωνία, Μονεμβασιά, Μάνη, Γερολιμένας, Αερόπολη, Γύθειο, Σπάρτη, Μυστράς - Πολιτισμός

Arabic  Chinese  Japanese  Russian   Swedish  Italian  Spanish  German  French  English  Greek
jquery slider plugin
Πλοία στην Λακωνία πραγματικού χρόνου
ΚΤΕΛ Λακωνίας
Αστυνομία Σπάρτης
Τουριστικές Πληροφορίες για τη Λακωνία
Εξυπηρέτηση Πολιτών στην Σπάρτη
Ραδιοφωνικοί Σταθμοί Λακωνίας
Πληροφορίες για Ασφαλείς Διακοπές
Νομισματικές Σχέσεις
Τηλέφωνα Πρώτης Ανάγκης
Η Ιστορία και ο Πολιτισμός της Σπάρτης

ΛΑΚΩΝΙΑ

ΙΣΤΟΡΙΚΑ   ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ

ΣΠΑΡΤΗ
Η Σπάρτη, πρωτεύουσα του νομού Λακωνίας, είναι χτισμένη στις ανατολικές υπώρειες του Ταϋγέτου, στην ευρύτερη περιοχή της κοιλάδας του Ευρώτα και σε υψόμετρο 210.
Βρίσκεται στην ίδια θέση με την αρχαία πόλη. Οι απαρχές της τοποθετούνται στις 20 Οκτωβρίου 1834, όταν ο βασιλιάς Όθωνας υπέγραψε το διάταγμα για την οικοδόμηση της νέας Σπάρτης.
Παρότι τα σχέδια της οθωνικής περιόδου δεν ακολουθήθηκαν πιστά, η Σπάρτη παραμένει και σήμερα μια πόλη με καλή ρυμοτομία, δενδροφυτεμένους φαρδεΐς δρόμους, πάρκα και μεγάλες πλατείες, ενώ πολλά από τα παλιά κτήρια της διατηρούνται σε άριστη κατάσταση.
Η πληθυσμιακή εξέλιξη της Σπάρτης υπήρξε γοργή. Οι πρώτοι οικιστές της νέας πόλης κατέβηκαν από το Μυστρά και ήταν μόλις 130 το 1840.
Το 1861 η πόλη είχε 2.699 κατοίκους, το 1880 3.600 και στις αρχές του 20οΰ αιώνα είχε φτάσει τους 6.000. Σήμερα έχει 18.025 κατοίκους (απ. 2001).
Κατά τη δεκαετία του 1930, με την ασφαλτόστρωση των κεντρικών δρόμων και την κατασκευή του δικτύου ύδρευσης, διαμορφώθηκε σε σύγχρονο αστικό κέντρο.
Σήμερα διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά μιας επαρχιακής πόλης που η βασική της οικονομία στηρίζεται στην αγροτική παραγωγή, στη μεταποίηση αυτής της παραγωγής και στον τουρισμό.
Αποτελεί οικονομικό, διοικητικό και πολιτιστικό κέντρο του νομού Λακωνίας και παραμένει μια πόλη ζεστή και ανθρώπινη.
Η οικοδόμηση της σύγχρονης πόλης πάνω στη θέση της αρχαίας Σπάρτης, οι φυσικές καταστροφές (κυρίως οι σεισμοί του 5ου και 4ου αι. π.Χ.) και οι επιδρομές (κυρίως των Γότθων το 394 μ.Χ.), δεν άφησαν πολλά ίχνη που να θυμίζουν την αρχαία πόλη.
Έτσι σήμερα, τα αρχαιολογικά ευρήματα της Σπάρτης είναι δυσανάλογα μικρά σε σχέση με την αίγλη και την ισχύ που είχε η πόλη κατά την αρχαιότητα και τους ύστερους ρωμαϊκούς χρόνους. Στο κέντρο της σύγχρονης πόλης εντυπωσιάζει τον επισκέπτη η μεγάλη πλατεία, στην οποία δεσπόζει το επιβλητικότερο νεοκλασικό της Σπάρτης, το Δημαρχείο. Το κτήριο εγκαινιάστηκε το 1909 και φέρει την υπογραφή του αρχιτέκτονα Γ. Κατσαρού.
Γύρω από την πλατεία υπάρχουν καφετέριες, ουζερί, ζαχαροπλαστεία και μπαρ, ενώ στις χαρακτηριστικές καμάρες των δρόμων που την περιβάλλουν στεγάζονται αρκετά εμπορικά καταστήματα.
Το σχέδιο για την κατασκευή αυτών των καταστημάτων εγκρίθηκε το 1860 και είχε ως χαρακτηριστικά του τις δίρριχτες στέγες των καταστημάτων και την τοξοστοιχία με τις ημικυκλικές καμάρες, που διαμόρφωναν τις στοές περιμετρικά της πλατείας.
Ο περιηγητής του 2ου αι. μ.Χ. Παυσανίας, στα αρχικά κεφάλαια των «Λακωνικών» του, απαριθμεί τη γενεαλογία των αρχαίων Σπαρτιατών. Σύμφωνα λοιπόν με αυτή, πρώτος βασιλιάς ήταν ο Λέλεξ από τον οποίο έλαβαν το όνομα τους οι πρώτοι κάτοικοι του τόπου, οι Λέλεγες. Αυτός είχε δύο γιους, τον Μύλη και τον Πολυκάωνα. Θα τον διαδεχθεί ο Μύλης και αυτόν ο Ευρώτας, ο οποίος διοχέτευσε στη θάλασσα το νερό που λίμναζε στην πεδιάδα της Λακεδαίμονος. Το ποτάμι που έμεινε να ρέει στη μέση της κοιλάδας, αφού έδιωξε τα νερά, πήρε το όνομα του. Τον Ευρώτα διαδέχθηκε ο Λακεδαίμων, ο οποίος είχε μητέρα την Ταϋγέτη και πατέρα τον Δία και νυμφεύτηκε τη Σπάρτη, κόρη του Ευρώτα, από την οποία απέκτησε ένα γιο, τον Αμύκλα, ιδρυτή των Αμυκλών.

ΔΗΜΟΣ ΑΣΩΠΟΥ
ΟΝΟΜΑΣΙΑ: Για την προέλευση της ονομασίας ΑΣΩΠΟΣ υπάρχουν δύο εκδοχές. Η πρώτη, ότι προέρχεται από το όνομα κάποιου ήρωα που κατέβηκε στην περιοχή με τους Ηρακλειδείς και η δεύτερη από τον ποταμό που διέσχιζε την πεδιάδα. Πιθανότερη είναι η δεύτερη, αφού η ονομασία Ασωπός απαντάται σε πολλούς ποταμούς στην Κορινθία, στην Αττική και στην Βοιωτία και αλλού. Η ετυμολογία της λέξης (κατά το Ομηρικό λεξικό του καθηγητή Πανταζίδη), προέρχεται από το Άσις = Ιλύς και Όψις κάτι που εξηγεί γιατί οι αρχαίοι Έλληνες είχαν θεοποιήσει τον Ασωπό σαν βοηθό του Ασκληπιού, αφού η λάσπη πολλών ποταμών πιστεύεται και σήμερα ότι έχει θεραπευτικές ιδιότητες.

ΜΑΝΗ
Η Μάνη ( Δυτική Μέσα Μάνη) συγκεντρώνει μια πλούσια ιστορία με ίχνη που άφησαν όλες οι εποχές. Με τα ευρήματα στην "Αλεπότρυπα" και "Βλυχάδα" (Πύργος Διρού) και στο "Απήδημα" στα "Καλαμάκια" (Αρεόπολης) δείχνουν πως αυτός ο τόπος κατοικήθηκε για πρώτη φορά στην Παλαιολιθική εποχή. Ολόκληρη σχεδόν η χερσόνησος καλυπτόταν εκείνη την περίοδο από λόγγους και αραιά δάση, όπου ζούσαν ελέφαντες, ρινόκεροι, αίγαγροι, ελάφια και άλλα άγρια ζώα. Οι άνθρωποι ήσαν κυνηγοί- τροφοσυλλέκτες, ζούσαν νομαδικά και κατοικούσαν στα σπήλαια και στις βραχοσκεπές. Από τότε η ανθρώπινη παρουσία συνεχίζεται αδιάκοπα μέχρι σήμερα.
Στις μετέπειτα εποχές (και κατά τον Παυσανία ) πρωτίστως διακρίνεται ότι κατοικήθηκε από τους Λέλεγες.
1650-1100π.Χ. οι Αχαιοί εκδιώχνουν τους Λέλεγες από την Μάνη και την κατακτούν αυτοί.
1150π.Χ. η Μάνη και οι πόλεις της ανήκουν (όταν έγινε ο Τρωικός πόλεμος) στο Βασίλειο του Μενελάου. Αναφέρονται και οι πόλεις Οίτυλο, Μέσση και Λάας.
1100-195π.Χ. οι Δωριείς που κατακτούν την Μάνη από τους Αχαιούς, είναι η εποχή της Ιστορίας της Σπάρτης.
195-21π.Χ. ιδρύεται το «Κοινόν των Λακαιδεμονίων».
21π.Χ.-300μ.Χ. «κοινόν των Ελευθερολακώνων». Ονομάσθηκε έτσι, διότι ο τύραννος της Σπάρτης Νάβης, τους εξανάγκασε (Βασιλικούς, Πολιτικούς και Θρησκευτικούς Ηγέτες) να μετακινηθούν στη Χερσόνησο του Ταινάρου.
Έτσι ιστορικά η Μάνη ταυτίζεται με την Σπάρτη και ο διαχωρισμός της γίνεται την εποχή που ιδρύεται το « Κοινό των Ελευθερολακώνων» στην Καινήπολη (κοντά στο σημερινό κεντρικό οικισμό των Αλίκων που εξακολουθεί να είναι το Πολιτιστικό και Θρησκευτικό κέντρο των Ελευθερολακώνων) και διατηρείται μέχρι τα μέσα του 3ου αιώνα μ.Χ. Με την κατάκτηση της Πελοποννήσου από τους Φράγκους συγκεντρώνονται στην περιοχή της Μάνης αρκετοί πρόσφυγες. Κατά την εποχή της τουρκοκρατίας επίσης η Μάνη δέχεται φυγάδες και από την Κρήτη όταν αυτή κατακτάται (1669).
Το άγονο έδαφος μαζί με το μεγάλο ρεύμα των φυγάδων δημιουργεί προβλήματα επιβίωσης. Έτσι αρχίζει ένας αγώνας για ζωτικό χώρο, ανάμεσα σε οικογένειες – σόγια και ολόκληρα χωριά. Ξέσπασαν αληθινοί τοπικοί πόλεμοι και οι βεντέτες που αναστάτωναν επί αιώνες την Μάνη. Το μόνο που τους ένωνε ήταν όταν γινόταν τουρκική εισβολή. Πολλοί φεύγουν και γίνονται μισθοφόροι του Δόγη. Πάντα όμως με πατριωτικά κίνητρα (έτσι έχουμε μανιάτικα πυρπολικά να καταστρέφουν μέρος του οθωμανικού στόλου στα Χανιά).
Στα μέσα του 17ου αιώνα οι Τούρκοι αφήνουν την Μάνη ανενόχλητη υπό την διακυβέρνηση του Μπέη με ονομαστικό ετήσιο φόρο 4000 γρόσια. Ο Μπέης Λυμπεράκης Γερακάρης, δυναμικός φιλόδοξος αλλά και αδίστακτος, άλλοτε πολεμά με τους Τούρκους και άλλοτε για λογαριασμό των Βενετών και αναγκάζει να διακόψουν οι Τούρκοι για εκατό περίπου χρόνια την εφαρμογή του θεσμού. Ο θεσμός επανέρχεται μετά τα Ορλωφικά από το 1776 έως το 1821. Η Μάνη κυβερνήθηκε διαδοχικά από οκτώ μπέηδες.

  • Τζανέτος Κουτήφαρης 1776-1778
  • Μιχάλμπεης Τρουπάκης 1778-1781
  • Τζανέτμπεης Καπετανάκης Γρηγοράκης 1782-1797
  • Παναγιώτης Κουμουνδούρος 1798-1802
  • Αντώνμπεης Γρηγοράκης 1803-1810
  • Κωνσταντίνος Ζερβάκος ή Ζερβόμπεης 1810-1811
  • Θεοδωρόμπεης Γρηγοράκης 1811-1815
  • Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης 1815-1821

  • Οι σημαντικότεροι από τους μπέηδες ήταν ο Τζανέτμπεης Γρηγοράκης και ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης. Του πρώτου το όνομα είναι συνδεδεμένο με την εξόντωση της τούρκικης φρουράς του Πασσαβά, την επέκταση της βορειοανατολικής Μάνης, την αναγέννηση της πόλεως του Γυθείου, τις συναντήσεις με τους ¨Έλληνες οπλαρχηγούς και τον Λάμπρο Κατσώνη καθώς και με τις συνεννοήσεις, αρχικά με τους Ρώσους και μετά με τον Ναπολέοντα για την απελευθέρωση της Ελλάδος.
    Ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης είναι συνδεδεμένος με την ηγεσία και την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα του 1821.

    Πηγή: ΔΗΜΟΣ ΟΙΤΥΛΟΥ
    www.dimosoitilou.gr

    ΣΠΑΡΤΗ
    ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
    Πολλές και ποίκιλες είναι οι εκδηλώσεις που γίνονται στην πόλη, όλο το χρόνο. Εκδηλώσεις της Πνευματικής Εστίας, κάθε εβδομάδα από τον Οκτώβριο έως το Μάιο, εκδηλώσεις μουσικών συλλόγων και ομίλων, του Λυκείου Ελληνίδων, του Λαογραφικού Χορευτικού Συλλόγου, της «Πυρρίχης», το Πολιτιστικό Καλοκαίρι του Σαϊνοπούλειου Θεάτρου, εκδηλώσεις του Ορειβατικού Συλλόγου και της «Υπαιθρίου Ζωής», αθλητικές εκδηλώσεις που διοργανώνει ο ΟΝΑ του Δήμου Σπαρτιατών, όπως ο Γύρος της πόλης το Νοέμβριο, το Σπάρταθλον, με διεθνή συμμετοχή στο τέλος Σεπτεμβρίου, η Σπαρτακιάδα (ποδηλατικός αγώνας) την πρώτη εβδομάδα μετά το Σπάρταθλον και διάφοροι άλλοι αθλητικοί διεθνείς αγώνες μία φορά το χρόνο.
    ΣΑΪΝΟΠΟΥΛΕΙΟ ΘΕΑΤΡΟ
    Το Σαϊνοπούλειο Θέατρο (τηλ. 27310 28878, 28184) είναι το κέντρο των πολιτιστικών εκδηλώσεων της Λακωνίας τα τελευταία 19 χρόνια, φιλοξενώντας τις καλύτερες μουσικές και θεατρικές παραστάσεις που δίνονται σε όλη την Ελλάδα. Είναι σύγχρονο αμφιθέατρο, ωστόσο καλύπτει όλες τις προδιαγραφές των αρχαίων στον προσανατολισμό, τη θέα («ατενίζει» τον Ταΰγετο και το Μυστρά), την ακουστική, την αμεσότητα στην επικοινωνία του θεατή με τον ηθοποιό. Χωρίζεται σε 4 κερκίδες, έχει 15 σειρές καθισμάτων κι εξυπηρετεί 2.000 θεατές. Γύρω του απλώνεται το Σαϊνοπούλειο Πάρκο, ένας χώρος στον οποίο συναντάμε έναν παραδοσιακό νερόμυλο, τη βίλα Χρυσαυγή, ένα δρόμο με φοίνικες, παιδική χαρά, καθώς και το δρόμο των ποιητών, με προτομές του Ν. Βρεττάκου, του Γ. Ρίτσου και άλλων ποιητών.
    ΣΠΑΡΤΑΘΛΟΝ
    Πληροφορίες: τηλ. 210 3227756
    Την άνοιξη του 490 π.Χ., οι Αθηναίοι στέλνουν στη σύμμαχο Σπάρτη τον ημεροδρόμο Φειδιππίδη, ζητώντας βοήθεια για να αντιμετωπίσουν τους Πέρσες στο Μαραθώνα. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του Ηρόδοτου, ο Φειδιππίδης έφτασε στη Σπάρτη την «επόμενη μέρα της αναχώρησης του από την Αθήνα». Ήταν το αποκορύφωμα των ορίων της ανθρώπινης αντοχής!
    Δυόμισι χιλιάδες χρόνια αργότερα, ένας βρετανός φιλέλληνας και μελετητής της αρχαίας ιστορίας, ο Τζον Φόντεν, πτέραρχος της RAF και δρομέας μεγάλων αποστάσεων, έρχεται στην Αθήνα, τον Οκτώβριο του 1982, με μια ομάδα συναδέλφων του, επίσης δρομέων, και τρέχοντας πάνω στα βήματα του Φειδιππίδη διαπιστώνουν ότι ο Ηρόδοτος «δικαιώθηκε», αφού οι τρεις τερμάτισαν μπροστά στο άγαλμα του Λεωνίδα στη Σπάρτη σε χρόνους από 36 έως 39 ώρες!
    Το 1984 ιδρύθηκε ο Διεθνής Σύνδεσμος Σπάρταθλον που διοργανώνει τον αγώνα Σπάρταθλον στα τέλη Σεπτεμβρίου, με τη συμμετοχή των λαμπρότερων διεθνών ονομάτων μεταξύ των δρομέων μεγάλων αποστάσεων. Το 1984 ο Γιάννης Κούρος τερμάτισε πρώτος σε χρόνο 20 ώρες και 25', το μικρότερο χρόνο μέχρι σήμερα. Από τη Λακωνία πήρε μέρος και τερμάτισε ο Κώστας Μιχαλόπουλος.

    ΔΗΜΟΣ ΑΣΩΠΟΥ
    Πλήθος εκδηλώσεων και γιορτών θα παρακολουθήσετε αν επισκεφθείτε το Δήμο Ασωπού, όπως:
    Του Αγίου Δημητρίου στα Παπαδιάνικα (26 Οκτωβρίου), της Χρυσαφίτισσας στα Παπαδιάνικα (την επομένη της Κυριακής του Θωμά).

    περισσότερα...

    ΝΕΑΠΟΛΗ
    Στη διάρκεια του καλοκαιριού τα πολλά πανηγύρια της περιοχής αναλαμβάνουν να μυήσουν τον επισκέπτη στις παραδόσεις και τα γιορτινά έθιμα. Πολιτιστικές εκδηλώσεις γίνονται από το Δήμο και τους πολλούς Συλλόγους της περιοχής. Γιορτή των ψαράδων γίνεται κάθε χρόνο τον Αύγουστο. Στη διάρκεια του έτους είναι άφθονες οι εκδηλώσεις ψυχαγωγίας, μνήμης και γιορτής και τα τελευταία χρόνια γίνεται την αποκριά μεγάλο καρναβάλι στη Νεάπολη.

    ΜΑΝΗ
    Μοναδική η πορεία της Μάνης μέσα στην Ιστορία, (έγραφε 21-11-1993 η εφημ. Καθημερινή), μοναδική και η φύση της. Ενώνοντας αυτά τα δύο και εκτός από την καταλυτική γοητεία που ασκούν κατανοείς, το είδος των ανθρώπων που αυτή η γη βγάζει καθώς και τα δημιουργήματά τους. Η αρχιτεκτονική τους, τα έθιμα, τα μοιρολόγια, η ανδρεία τους. Οι Μανιάτες πολεμούσαν πάντα, παντού και στη πρώτη γραμμή.
    Η Μάνη διατήρησε μέχρι στιγμής το χρώμα της, ενώ ο ιδιαίτερος τοπικός πολιτισμός με ισχυρές παραδόσεις (π.χ. άγραφος νόμος για συμφωνίες κάθε είδους, αγοροπωλησίες κ.λ.π.), κοινωνικά οργανωμένος με ήθη και έθιμα ξεχωριστά δένει αρμονικά με το ξεχωριστό τοπίο. Άνθρωποι μιλούν μια γλώσσα με λεκτική προφορά και ιδιωματισμούς που έχουν βάθος στην αρχαία Ελληνική γλώσσα (Δωρική).
    Έχει επικρατήσει το έθιμο της αντεκδίκησης στη Μάνη να ονομάζεται βεντέτα, αντί του ορθού γδικιωμός ή δικηωμός, η λέξη όμως βεντέτα δεν υπάρχει στην παραδοσιακή Μάνη. Εξάλλου, ως εθνογραφικός και επιστημονικός όρος, η βεντέτα δηλώνει ιδιαίτερης μορφής αιματηρή εχθρότητα και σύγκρουση που καταλήγει σε αλληλοδιαδόχους φόνους και αντεκδικήσεις ανάμεσα σε δύο οικογένειες. Γενικά, όταν η σύγκρουση γινόταν μεταξύ μελών του ίδιου γένους επενέβαινε η γεροντική (=συμβούλιο του γένους) και προσπαθούσε να τα συμβιβάσει. Τα αίτια των συγκρούσεων και των φονικών ήταν ποικίλα. Σημαντικό ρόλο στη διατήρηση του εθίμου έπαιζαν και οι γυναίκες, οι οποίες με τα μοιρολόγια τους εξωθούσαν τους άντρες της οικογένειας στο φόνο.
    Η χωσία ήταν ένα έντιμο και παραδεκτό μέσο που μεταχειριζόταν συνήθως ο εκδικητής για να πετύχει το σκοπό του και τον εκτιμούσαν ιδιαίτερα αν κατάφερνε να πάρει εκδίκηση, έστω και με αυτό τον τρόπο. Μετά τη δημόσια γνωστοποίηση του αδικήματος που είχε υποστεί ο γενάρχης κήρυσσε τίμια τον πόλεμο στον αντίμαχο και φύλαγε «χωσία», που σημαίνει ενέδρα, καρτέρι κι αιφνιδιασμό, και ο αντίπαλος ήταν υποχρεωμένος να φυλάγεται.
    Μεσολαβούσε η γεροντική (ομάδα που είχε ως αποστολή της το συμβιβασμό των αντιμαχομένων), σε μια προσπάθεια να συμβιβάσει τις αντιθέσεις. Κάποιες φορές γινόταν τρέβα, δηλαδή ανακωχή, που ανέστελλε τους νόμους του γδικιωμού όταν υπήρχαν ζωτικές εποχιακές εργασίες (μάζεμα ελιάς κ.λπ.).
    Το ψυχικό ή ψυχαδερφοσύνη είναι το αντίθετο του γδικιωμού, συμφιλιωτικό έθιμο συγγνώμης και συγχώρεσης. Είναι το έθιμο της Κυριακής του Πάσχα. Τότε που κατά τη δεύτερη ανάσταση οι αντιμαχόμενοι στέκονται αντίκρυ και χαιρετιόνται με το φιλί της αγάπης.
    Το ξακουστό μανιάτικο μοιρολόγι δεν εκφράζει μόνο τη συνταρακτική παρουσία του θανάτου. Είναι και η σπαραχτική διαμαρτυρία της νέας γυναίκας που μένει χήρα. Η απελπισμένη φωνή της κόρης που μένει χωρίς προστάτη. Η λυπηρότερη έκφραση της υπέρτατης οδύνης, η γοερή και τρυφερή συνάμα κραυγή της κεραυνοχτυπημένης μάνας που μένει χωρίς παιδί.

    Συντάκτης: Φωτεινή Αναστασοπούλου

      
    ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ
    ΜΟΥΣΕΙΑ 
    ΚΑΣΤΡΑ
    ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ
    ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    ΜΝΗΜΕΙΑ - ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ
    • ΑΚΡΩΤΗΡΙ ΤΟΥ ΜΑΛΕΑ
    • ΑΜΥΝΤΙΚΟ ΤΕΙΧΟΣ
    • ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟ ΔΑΣΟΣ ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ
    • ΑΡΧΑΪΚΟ ΙΕΡΟ (ΠΡΩΗΝ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ)
    • ΒΑΣΙΛΙΚΗ
    • ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΟΛΗ
    • ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΟ
    • ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΛΟΥΤΡΟ ΣΤΟ ΟΙΚΟΠΕΔΟ ΔΙΠΛΑ
    • ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΝΑΟΣ ΣΤΟ ΟΙΚΟΠΕΔΟ ΡΗΓΟΥ
    • «ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ»
    • «ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΙΚΟΥ»
    • ΓΕΦΥΡΑ ΕΥΡΩΤΑ
    • «ΗΡΩΟ ΤΟΥ ΑΣΤΡΑΒΑΚΟΥ»
    • ΘΟΛΩΤΟΣ ΤΑΦΟΣ ΤΟΥ ΒΑΦΕΙΟΥ
    • ΙΕΡΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΧΑΛΚΙΟΙΚΟΥ
    • ΙΕΡΟ ΤΗΣ OΡΘΙΑΣ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ
    • ΙΕΡΟ ΤΟΥ ΑΜΥΚΛΑ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ
    • «ΚΥΚΛΙΚΟ ΟΙΚΟΔΟΜΗΜΑ»
    • «ΚΥΜΗΤΗΡΙΟΝ» ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ
    • «ΛΕΩΝΙΔΑΙΟ»
    • ΛΙΜΝΕΣ
    • ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΑ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ
    • ΛΟΥΤΡΑ ΑΡΑΠΙΣΣΑΣ ΣΤΗ ΜΑΓΟΥΛΑ
    • ΛΟΦΟΣ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΩΜΑ ΤΟΥ ΠΑΛΑΙΟΚΑΣΤΡΟΥ
    • ΜΕΝΕΛΑΙΟ
    • ΟΧΥΡΩΜΑΤΙΚΑ ΕΡΓΑ
    • ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ
    • ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΙ ΝΑΟΙ
    • ΠΕΡΣΙΚΗ ΣΤΟΑ
    • ΡΩΜΑΪΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
    • ΡΩΜΑΪΚΗ ΣΤΟΑ
    • ΣΠΗΛΑΙΟ ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ
    • ΤΑΦΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΣΤΟ ΟΙΚΟΠΕΔΟ ΘΕΟΔΟΣΟΠΟΥΛΟΥ – ΚΑΡΥΔΗ
    • ΤΜΗΜΑ ΡΩΜΑΪΚΗΣ ΟΙΚΙΑΣ (ΠΡΩΗΝ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ Ι. ΔΙΚΑΙΟΥ)

    • ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ...
    ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΑ ΚΤΗΡΙΑ
    • ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ (1909)
    • ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ (1874 – 1876)
    • ΠΑΛΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ (1837), ΣΤΟ ΟΠΟΙΟ ΣΤΕΓΑΣΤΗΚΕ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΣΠΑΡΤΗΣ. ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΤΕΡΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΚΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΚΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΤΟΥ ΌΘΩΝΑ ΠΟΥ ΣΩΖΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΔΙΠΛΑ ΤΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΤΟ ΑΓΑΛΜΑ ΤΟΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ, ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΥ ΓΛΥΠΤΗ AVARD FAIRBANKS.
    • ΟΙΚΙΑ ΒΑΛΑΣΑΚΗ (Κ. ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ 123), ΠΟΥ ΣΤΕΓΑΖΕΙ ΤΗΝ ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΕΙΟ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ
    • ΟΙΚΙΕΣ ΛΙΝΑΡΔΑΚΗ (ΟΔΟΣ ΑΝΑΝΙΟΥ Η ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΣΤΗ ΔΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΌΘΩΝΟΣ – ΑΜΑΛΙΑΣ Η ΔΕΥΤΕΡΗ)
    • ΟΙΚΙΑ ΛΙΟΥΝΗ (ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΗΣΙΛΑΟΥ)
    • ΟΙΚΙΑ ΦΙΚΙΩΡΗ (Κ. ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ 117)
    • ΟΙΚΙΑ ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΥ (Κ. ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ 45), ΠΟΥ ΣΤΕΓΑΖΕΙ ΣΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ
    • ΟΙΚΙΑ ΜΑΤΑΛΑ (ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ ΚΑΙ ΛΕΩΝΙΔΟΥ)