Ημαθία Πολιτισμός

Arabic  Chinese  Japanese  Russian   Swedish  Italian  Spanish  German  French  English  Greek
Δρομολόγια ΟΣΕ
ΚΤΕΛ Ημαθίας
Αστυνομία Ημαθίας
Τουριστικές Πληροφορίες για την Ημαθία
Εξυπηρέτηση Πολιτών στην Ημαθία
Ραδιοφωνικοί Σταθμοί Ημαθίας
Πληροφορίες για Ασφαλείς Διακοπές
Νομισματικές Σχέσεις
Τηλέφωνα Πρώτης Ανάγκης
ΠΡΟΣΘΕΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΑ ΑΓΑΠΗΜΕΝΑ
 ΚΑΝΤΕ ΤΟ GOLDEN GREECE ΑΡΧΙΚΗ
 ΣΥΝΔΕΘΕΙΤΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ
Η Ιστορία και ο Πολιτισμός της Ημαθίας

ΗΜΑΘΙΑ

ΙΣΤΟΡΙΚΑ   ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ

        Η Ημαθία είναι μία από τις αρχαιότερες κατοικημένες περιοχές της Ελλάδας. Ο προϊστορικός οικισμός της Νέας Νικομήδειας ο οποίος χρονολογείται στα 6.250 π.Χ. και είναι ένας από τους παλαιότερους αγροτικούς συνοικισμούς της Ελλάδας και όλης της Ευρώπης.

        Ημαθία σημαίνει "αμμώδης περιοχή" (από το άμαθος = άμμος) και ονομαζόταν έτσι η παρά τον Θερμαϊκό κόλπο πεδιάδα, όταν σχηματίσθηκε το Βασίλειο της Μακεδονίας. Με το όνομα αυτό δηλωνόταν η περιοχή μεταξύ του Αλιάκμονα και του Λουδία, η οποία υπήρξε ο πυρήνας του βασιλείου και περιελάμβανε μεταξύ των άλλων τις πόλεις Έδεσσα ή Αιγές, αρχαία πρωτεύουσα και Ιερή πόλη της Μακεδονίας, Βέροια, Κίτιον (σημερινή Νάουσα). Για ένα διάστημα, Ημαθία ονομαζόταν ολόκληρη η Μακεδονία.

        Ο Όμηρος ονόμαζε την Ημαθία ερατεινή, ενώ ο Πτολεμαίος ανέφερε την περιοχή ανάμεσα σε 13 άλλα αστικά κέντρα της Μακεδονίας. Ο Πολύβιος τοποθετούσε την Ημαθία στη χώρα των Παιόνων.

        Στη Νάουσα, ο Ηρόδοτος τοποθετεί τους περίφημους "Κήπους του Μίδα". Η περιοχή κατοικήθηκε απ' τα αρχαιότατα χρόνια απ' τους Βρύγες, που μετανάστευσαν απ' την Ασία στην Ευρώπη πριν ακόμη απ' τον Τρωικό Πόλεμο.

        Σύμφωνα με τοπικούς μακεδονικούς μύθους, τα τρία παιδιά του μυθικού βασιλιά της περιοχής Βέρη, έδωσαν τα ονόματά τους οι μεν κόρες του στις δύο σημαντικές πόλεις της Ημαθίας, Βέροια και Μίεζα, ενώ ο γιος του Όλγανος μεταμορφώθηκε σε ποτάμιο θεό και έδωσε το όνομά του στο ποτάμι Αράπιτσα.

        Στους πρόποδες της οροσειράς των Πιερίων, στη θέση που σήμερα βρίσκεται η Βεργίνα, ήταν κτισμένες οι Αιγές, η παλαιά πρωτεύουσα της Μακεδονίας. Οι ανασκαφές απεκάλυψαν το ανάκτορο, το θέατρο όπου δολοφονήθηκε ο Φίλιππος και ανακηρύχθηκε βασιλεύς της Μακεδονίας ο Αλέξανδρος ο Γ' ο Μέγας, η Μεγάλη Τούμπα και η Βασιλική νεκρόπολη. Οι Βασιλικοί Τάφοι της Βεργίνας, ο Τάφος του Φίλιππου Β' και τα μοναδικά ευρήματά τους, είναι χωρίς αμφιβολία μνημεία παγκόσμιας ακτινοβολίας.

        Σημαντικοί Μακεδονικοί Τάφοι βρέθηκαν και στην περιοχή των Λευκαδίων του Δήμου Ανθεμίων, όπου σώζονται τρια σημαντικότατα ταφικά Μνημεία, ο Τάφος της Κρίσεως, ο Τάφος Λύσωνος και Καλλικλέους και ο Τάφος των Ανθεμίων. Στην ίδια περιοχή βρίσκεται η αρχαία πόλη Μίεζα (όπου με τις ανασκαφές έρχεται τμηματικά στο φως) και η Σχολή Του Αριστοτέλη όπου διδάχτηκε ο Μέγας Αλέξανδρος από τον μεγάλο φιλόσοφο.

        Στα Ρωμαϊκά χρόνια, η περιοχή γνωρίζει μεγάλη ακμή και η Βέροια γίνεται έδρα του «Κοινού των Μακεδόνων» και θρησκευτικό κέντρο.

        Το 54 μ. Χ. ο Απόστολος Παύλος κηρύσσει τη νέα Χριστιανική πίστη στη Βέροια, όπου σώζεται το «Βήμα του Απόστολου Παύλου», ο τόπος στον οποίο μίλησε.

        Στη Βυζαντινή περίοδο η περιοχή γνωρίζει μεγάλη ανάπτυξη. Από την εποχή αυτή σώζονται πολυάριθμες (48 σε αριθμό) Εκκλησίες με καταπληκτικές τοιχογραφίες - αγιογραφίες., πολλές από τις οποίες βρίσκονται στο Βυζαντινό Μουσείο της πόλης της Βέροιας.

        Η Βέροια, κατά τους Βυζαντινούς χρόνους έγινε αντικείμενο διεκδίκησης Βουλγάρων, Σέρβων και Βυζαντινών, ενώ το 1386 καταλήφθηκε από τους Τούρκους.

        Η ευρύτερη περιοχή του νομού Ημαθίας, αλλά ιδιαίτερα η Νάουσα για την οποία υπάρχουν και κάποιες ιστορικές μαρτυρίες, φαίνεται ότι είχε ερημωθεί από τους Ρωμαϊκούς χρόνους μέχρι και τον 15ο αιώνα οπότε και θα επανοικιστεί στα χρόνια της Οθωμανικής κυριαρχίας παρουσιάζοντας μεγάλη ακμή στον τομέα της υφαντουργίας και της βαφικής.

        Το 1705 οι Ναουσαίοι αρνήθηκαν να δώσουν τα παιδιά τους για τα γενιτσαρικά τάγματα και με επικεφαλής τον αρματολό Ζήση Καραδήμο ύψωσαν τη σημαία της ανταρσίας.

        Το 1822 τόσο η Βέροια όσο και η Νάουσα θα εξεγερθεί κατά των Τούρκων. Μετά από την άρνηση των Ναουσαίων να παραδώσουν τα όπλα και την πόλη, αρχίζει μια σκληρή πολιορκία και τελικά οι Τούρκοι μπήκαν στην πόλη καταστέλλοντας την επαναστατική εξέγερση και πνίγοντάς την στο αίμα. Στη γέφυρα του ποταμού Αραπίτσα, στη θέση Σδουμπάνοι, δεκατρείς νέες, για να αποφύγουν την ατίμωση έπεσαν στον καταρράκτη (το γνωστό "Ολοκαύτωμα της Νάουσας").

        Στη διάρκεια του Μακεδονικού αγώνα (1903-1908) η Νάουσα και η Βέροια ήταν σημαντικά κέντρα και ορμητήρια των Μακεδονομάχων εναντίον Τούρκων και Βουλγάρων κομιτατζήδων.

        Η περιοχή της Ημαθίας απελευθερώθηκε από τον τουρκικό ζυγό στις Ι6 Οκτωβρίου του 1912, μετά από νίκες του ελληνικού στρατού. Η περιοχή του νομού Ημαθίας προσαρτήθηκε στο ελλαδικό έδαφος με τη συνθήκη του Βουκουρεστίου το 1913, όπου απετέλεσε τμήμα του νομού Θεσσαλονίκης.

        Κατά τη διάρκεια της γερμανικής και ιταλικής κατοχής, δοκιμάστηκε σκληρά από τους κατακτητές, όπως και κατά τη διάρκεια του εμφυλίου, που υπήρξε θέατρο συγκρούσεων.

        Το 1946 συγκροτήθηκε ο νομός Ημαθίας, ο οποίος περιελάμβανε την ομώνυμη επαρχία καθώς και την επαρχία Νάουσας.

ΒΕΡΟΙΑ

Στην Ειρηνούπολη κάθε χρόνο, πολιτιστικές εκδηλώσεις σε δύο κύκλους, τα «Κούλουμα» (απόκριες) και τα «Ειρηνουπόλεια» την 5η Μαΐου.

Η Νάουσα κάθε χρόνο, ζει στο ρυθμό της Αποκριάς. «Οι Μπούλες» είναι ένα έθιμο που έχει τις ρίζες του στην τουρκοκρατία, αλλά διασώζει και στοιχεία από τη λατρεία του Διονύσου.

Καθημερινό ξεφάντωμα και χορός στους δρόμους με τις στολισμένες φιγούρες των χορευτών που φορούν προσωπίδες και φουστανέλες. Εκδηλώσεις για το Καρναβάλι πραγματοποιούνται στο Μακροχώρι και στο Δήμο Μελίκης, όπου παρουσιάζεται και το παραδοσιακό δρώμενο «Καλόγερος».

Τις παραμονές των Χριστουγέννων γιορτάζεται το έθιμο του «Καρτσούνου». Στις αρχές Ιουλίου γίνεται στη Νάουσα το Διεθνές Φεστιβάλ του Πυρσού και του CIOFF με χορευτικά συγκροτήματα από όλο τον κόσμο. Το καλοκαίρι υπάρχουν τα «Ημαθιώτικα».

Τα «Αναστενάρια», ο χορός πάνω στα αναμμένα κάρβουνα, στη Μελίκη, συγκεντρώνουν πολλούς επισκέπτες και δημιουργούν κάθε χρόνο το ίδιο αίσθημα δέους.

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ

Ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ευρώπης, στο χωριό Βεργίνα, κατέστησε την περιοχή της Ημαθίας παγκοσμίως γνωστή. Το 1977-78 ο καθηγητής Μανόλης Ανδρόνικος επεσήμανε στη Βεργίνα (12 χλμ. Ν.Α της Βέροιας, πρωτεύουσας του νομού) σημαντικότατα ευρήματα, ο πλούτος των οποίων επιβεβαίωσε το συμπέρασμα ότι η Βεργίνα ήταν οι Αιγές, η πρώτη πρωτεύουσα του μακεδονικού βασιλείου. Οι ανασκαφές έφεραν στο φως την Ακρόπολη, καλοδιατηρημένα τμήματα του τείχους, θεμέλια ελληνιστικών σπιτιών, το ανάκτορο, το θέατρο, το ναό και στα βόρεια της αρχαίας πόλης το νεκροταφείο.

Τα σημαντικότερα όμως μνημεία της Βεργίνας είναι η συστάδα των βασιλικών τάφων, που ανακαλύφθηκαν μέσα στο σημερινό χωριό. Ο μεγαλύτερος ανήκε στο Φίλιππο τον Β', ο μικρότερος σ' ένα νεαρό πρίγκιπα, ίσως τον Αλέξανδρο και ο τρίτος –ένας κιβωτιόσχημος τάφος- σε γυναίκα. Στους γύρω χώρους, βρέθηκαν πολλές επιτύμβιες στήλες με πολύτιμες επιγραφές, όλες γραμμένες στα ελληνικά.

Στον τάφο του Φιλίππου, βρέθηκε μαρμάρινη σαρκοφάγος, μέσα στην οποία είχε τοποθετηθεί η ολόχρυση λάρνακα με τα οστά του νεκρού και το χρυσό στεφάνι του.

Γύρω της βρέθηκαν τα όπλα του, διάφορα αγγεία και σκεύη και το βασιλικό διάδημα. Εδώ ήτα θαμμένη και μια από τις επτά γυναίκες του Φιλίππου. Και αυτής τα οστά ήταν μαζεμένα σε μια ολόχρυση λάρνακα. Στη λάρνακα υπήρχε ακόμη ένα χρυσό διάδημα, ένα από τα ωραιότερα κοσμήματα του αρχαίου κόσμου κι ένα χρυσοΰφαντο πορφυρό ύφασμα στολισμένο με λουλούδια και πουλιά, που σώθηκε και εκτίθεται στο Μουσείο Βεργίνας (Βασιλικών Τάφων). Στον τάφο όμως βρέθηκε και κάτι εντελώς μοναδικό μια ζωγραφική παράσταση κυνηγιού πάνω σε ιωνική ζωφόρο.

Πρόκειται για ένα αριστούργημα, που όμοιο του θα βρούμε μόνο στην Ιταλική Αναγέννηση. Παρόμοιος με τον τάφο του Φιλίππου είναι και ο τάφος του Πρίγκιπα. Κι εδώ υπάρχει ζωγραφισμένη ζωφόρος καθώς και μια κλίνη με χρυσοελεφαντοστέινη διακόσμηση, που είναι σίγουρα ένα από τα ωραιότερα κομψοτεχνήματα που έφτασαν ως εμάς. Τέλος, στον κιβωτιόσχημο τάφο βρέθηκε η λαμπρή τοιχογραφία με την παράσταση της αρπαγής της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα που μαζί με την τοιχογραφία του κυνηγιού, αποτελούν τα μοναδικά στον κόσμο πρωτότυπα έργα μεγάλων ζωγράφων της αρχαιότητας που σώθηκαν.

ΟΡΚΟΣ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ

«Σας εύχομαι, τώρα που τελείωσαν οι πόλεμοι, να ευτυχήσετε με την ειρήνη. Όλοι οι θνητοί από δώ και πέρα να ζήσουν σαν ένας λαός, μονιασμένος, για την κοινή προκοπή. Θεωρήστε την Οικουμένη πατρίδα σας, με κοινούς τους νόμους, όπου θα κυβερνούν οι άριστοι, ανεξάρτητα φυλής. Δεν ξεχωρίζω στους ανθρώπους, όπως κάνουν οι στενοκέφαλοι, σε Έλληνες και βαρβάρους. Δεν μ’ ενδιαφέρει η καταγωγή των πολιτών, ούτε η ράτσα που γεννήθηκαν. Τους καταμερίζω μ’ ένα μόνο κριτήριο- την αρετή. Για μένα κάθε καλός ξένος είναι Έλληνας, και κάθε κακός Έλληνας είναι χειρότερος από βάρβαρο.

Αν ποτέ σας παρουσιαστούν διαφορές, δεν θα καταφύγετε ποτέ στα όπλα παρα θα τις λύσετε ειρηνικά. Στην ανάγκη θα σταθώ εγώ διαιτητής σας. Το Θεό δεν πρέπει να τον νομίζετε σαν αυταρχικό Κυβερνήτη, αλλά σαν κοινό Πατέρα όλων, ώστε η διαγωγή σας να μοιάζει με την ζωή που κάνουν τα αδέλφια στην οικογένεια. Από μέρους μου σας θεωρώ όλους ίσους, λευκούς ή μελαψούς και θα ήθελα, να μην είστε απλοί μόνον υπήκοοι της Κοινοπολιτείας μου, αλλά όλοι μέτοχοι, όλοι συνέταιροι. Όσο περνάει από το χέρι μου, θα προσπαθήσω να συντελεστούν αυτά που υπόσχομαι. Τον όρκο που δώσαμε με την σπονδή απόψε κρατήστε τον σαν συμβόλαιο αγάπης».

  
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ
ΜΟΥΣΕΙΑ
ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ
ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΕΡΟΙΑ
  • Παλαια Μητροπολη
  • Ναος της Αναστασεως του Σωτηρος Χριστου
  • Αγιος Βλασιος
  • Αγιος Παταπιος
  • ναος των Αγιων Πετρου και Παυλου
  • Ναος της Ευαγγελιστριας
  • Αγιος Νικολαος της Μακαριωτισσας
  • ναος του Αγιου Ανδρεα
  • ναος του Αγιου ΣΑββα
  • Κυριωτισσα
  • Υπαπαντη
  • Παναγια Φανερωμενη
  • Παναγια Χαβιαρα
  • αγιος Στεφανος
  • Βημα του Αποστολου Παυλου
  • ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΟΥΜΕΛΑ
  • Ι.Μ. Τιμιου Προδρομου

περισσοτερα... για ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΕΡΟΙΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ
ΔΗΜΟΙ