Τήνος Πολιτισμός

Arabic  Chinese  Japanese  Russian   Swedish  Italian  Spanish  German  French  English  Greek
jquery slider plugin
Πλοία στην Τήνο πραγματικού χρόνου
Αστυνομία Τήνου
Τουριστικές Πληροφορίες για την Τήνο
Εξυπηρέτηση Πολιτών στην Τήνο
Ραδιοφωνικοί Σταθμοί Τήνου
Πληροφορίες για Ασφαλείς Διακοπές
Νομισματικές Σχέσεις
Τηλέφωνα Πρώτης Ανάγκης
Η Ιστορία και ο Πολιτισμός της Τήνου
ΤΗΝΟΣ
ΙΣΤΟΡΙΚΑ   ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ

Σύμφωνα με την παράδοση, τα παλαιότερα ονόματα του νησιού ήταν Υδρούσα, λόγω των άφθονων πηγών της, και Οφιούσα, από τα πολλά φίδια, τα οποία σύμφωνα με το μύθο απομάκρυνε ο θεός Ποσειδώνας. Το όνομα Τήνος μάλλον προέρχεται από τον ομώνυμο αρχηγό των θεωρουμένων πρώτων κατοίκων του νησιού, που ήταν Ίωνες από την Καρία της Μικράς Ασίας. Επίσης πιθανολογείται ότι το όνομά της προέρχεται από τη φοινικική λέξη "Τανόθ", που σημαίνει φίδι.

Η Τήνος κατοικούνταν από την Πρωτοκυκλαδική περίοδο (3η χιλιετία π. Χ.), ενώ ο θολωτός τάφος της Αγίας Θέκλας (13ος-12ος αι. π. Χ.), στο ακρωτήριο του Αγίου Ιωάννη, υποδηλώνει την επιρροή του μυκηναϊκού πολιτισμού στο νησί.

Για τη μεταβατική ανάμεσα στα προϊστορικά και στα ιστορικά χρόνια περίοδο (11ος-8ος αι. π.Χ.) οι αρχαιολογικές ανακαλύψεις στο λόφο του Ξώμπουργκου μαρτυρούν μια ακμάζουσα κοινωνία. Τον 6ο αι. π. Χ. η Τήνος ανήκει στους Ερετριείς και το 505 π.Χ. περνάει στα χέρια του τυράννου της Μήλου Αρισταγόρα. Οι Πέρσες υποχρεώνουν το νησί να συμπορευθεί μαζί τους κατά των Ελλήνων, αλλά ο Παναίτιος, ο αρχηγός της τηνιακής τριήρους, αυτομολεί και ενημερώνει τον ελληνικό στόλο στη Σαλαμίνα για τα σχέδια των Περσών. Λόγω της συμβολής των Τηνίων στη νίκη, περιλήφθηκε το όνομά τους στον κατάλογο των πόλεων που συμμετείχαν στον αγώνα κατά των Περσών στο δελφικό τρίποδα. Κατόπιν, οι Τήνιοι βοήθησαν και στη ναυμαχία των Πλαταιών (479 π.Χ.), με αποτέλεσμα να γραφεί το όνομά τους αυτή τη φορά και στο βάθρο του αγάλματος του Διός στην Ολυμπία.

Κατά τη διάρκεια της ηγεμονίας της Αθήνας (5ος αι. π. Χ.), η Τήνος συμμετέχει στην Αθηναϊκή Συμμαχία. Στη συνέχεια, αποτελεί αντικείμενο έριδας των Διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου και το 314 π. Χ. εντάσσεται στο Κοινό των Νησιωτών, του οποίου γίνεται έδρα στις αρχές του 2ου αι. π. Χ., εξελισσόμενη σε σημαντικό και δραστήριο πολιτιστικό κέντρο της Ελληνιστικής εποχής. Μετά την κατάληψη των Κυκλάδων από τους Ρωμαίους (146 π. Χ.), η Τήνος, όπως και τα περισσότερα νησιά του συμπλέγματος, παρήκμασε και χρησιμοποιήθηκε ως τόπος εξορίας Ρωμαίων πολιτικών.

Για τα Πρωτοχριστιανικά και τα Βυζαντινά χρόνια δεν έχουμε επαρκή πληροφόρηση, εκτός από το ότι το νησί υφίστατο συχνά πειρατικές επιδρομές από Άραβες και Σαρακηνούς (6ος-8ος αι. μ.Χ.), ενώ δεν ανέπτυξε αξιοσημείωτη πολιτιστική δραστηριότητα. Από τον 9ο αιώνα κ.ε. υπάγεται μαζί με τα υπόλοιπα νησιά των Κυκλάδων στο διοικητικό θέμα του Αιγαίου. Μετά την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους (1204) και την ίδρυση του δουκάτου του Αιγαίου (1207), ο δόγης της Βενετίας, Ερρίκος Δάνδολος, εγκαινιάζοντας μια μακρά περίοδο ευημερίας και ανάδειξης του νησιού, το παραχωρεί στους ευγενείς αδελφούς Ανδρέα και Ιερεμία Γκίζι ως το 1390, οπότε περιέρχεται στη διοικητική δικαιοδοσία της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας. Η φραγκική διοίκηση παραχωρεί προνόμια στους Τηνίους και επιτρέπει την ανάπτυξη κοινοτικών θεσμών αυτοδιοίκησης, με αποτέλεσμα τη μετατροπή του νησιού σε ένα από τα πιο σημαντικά πολιτιστικά κέντρα του λατινοκρατούμενου Αιγαίου. Την περίοδο αυτή εκλατινίζεται μεγάλο μέρος του πληθυσμού, με συνέπεια τη δημιουργία και την άνθηση της Καθολικής Χριστιανικής Κοινότητας, που οδήγησε στην ίδρυση της Λατινικής Επισκοπής Τήνου και Μυκόνου. Είναι το μοναδικό νησί των Κυκλάδων, το οποίο, ακόμη και μετά την κατάληψη της Κρήτης (1669) από τους Οθωμανούς, παραμένει υπό βενετική κυριαρχία. Κατά τους πέντε αιώνες της φραγκικής κυριαρχίας, η Τήνος εξελίχθηκε στο πιο πυκνοκατοικημένο νησί των Κυκλάδων, λόγω της κεντρικής θέσης της. Οι Οθωμανοί, μετά την κατάληψη του νησιού το 1715, διατήρησαν τα προνόμια των Βενετών και δε διέκοψαν την ανοδική πορεία του νησιού. Κατά το ρωσο-οθωμανικό πόλεμο του 1768-1774 το νησί βρέθηκε υπό ρωσική κατοχή και το επαναστατικό πλήρωμα του Λάμπρου Κατσώνη διέθετε αρκετούς Τηνίους.

Κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821 η συμβολή της Τήνου σε διάφορες μάχες (Στύρα) και η αποστολή εκστρατευτικών σωμάτων υπήρξαν σημαντικές. Επίσης, η οικονομική ενίσχυση του αγώνα και κυρίως η χρήση του νησιού ως καταφύγιου προσφύγων συμπληρώνουν την εικόνα της προσφοράς της Τήνου. Η Τήνος, όπως και οι υπόλοιπες Κυκλάδες, εντάχθηκε στην επικράτεια του ελληνικού κράτους το 1830.

Το σημαντικότερο γεγονός στη νεότερη ιστορία του νησιού είναι ο περίφημος τορπιλισμός από ιταλικό υποβρύχιο του αγκυροβολημένου στο λιμάνι της Τήνου αντιτορπιλικού «Έλλη», στις 15 Αυγούστου 1940, γεγονός που αποτέλεσε τα προεόρτια του ελληνο-ιταλικού πολέμου του 1940-1941 και γι’ αυτό μνημονεύεται κάθε χρόνο ταυτόχρονα με την εορτή της Παναγίας της Μεγαλόχαρης. Το 1941 η Τήνος αρχικά εντάχθηκε στην ιταλική διοίκηση στο πλαίσιο της κατοχής των ελληνικών εδαφών από τις Δυνάμεις του Άξονα. Μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας το 1943 το νησί γνώρισε τη γερμανική κατοχή ως την απελευθέρωσή του το 1944.

Κατά τα Μεταπολεμικά χρόνια η Τήνος επηρεάζεται από την πληθυσμιακή γιγάντωση των μεγάλων αστικών κέντρων, πλήττεται δημογραφικά και βρίσκεται στο περιθώριο. Σήμερα όμως τα πράγματα έχουν αλλάξει, καθώς το προσκύνημα της Μεγαλόχαρης και οι φυσικές ομορφιές του νησιού το έχουν μετατρέψει σε έναν από τους δημοφιλέστερους προορισμούς.

Πηγή: ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ
http://www2.egeonet.gr/

 

Στην Τήνο πλήθος εκδηλώσεων πραγματοποιούνται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Σημαντικότατος είναι ο «Εορτασμός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου» το Δεκαπενταύγουστο, όπου πλήθος πιστών κατακλύζει το νησί από όλα τα μέρη της Ελλάδας. Την προηγούμενη το απόγευμα, γίνεται επίσης κατάθεση στεφάνου στο μαυσωλείο του πολεμικού «Έλλη». Από τις πιο σπουδαίες γιορτές του νησιού είναι επίσης το πανηγύρι «Ευρέσεως της εικόνας της Παναγίας», στις 30 Ιανουαρίου ή όπως λέγεται από τους ντόπιους «η μεγάλη ημέρα». Μεγάλο επίσης ενδιαφέρον παρουσιάζει το «Πανηγύρι της Αγίας Πελαγίας», όπου η Αγία Εικόνα μεταφέρεται στο μοναστήρι Κεχροβουνίου με τη συνοδεία του κόσμου. Η μονή γεμίζει από πιστούς που φιλοξενούνται από τις μοναχές και το βράδυ όταν η πομπή επιστρέφει την εικόνα, το θέαμα είναι πραγματικά μαγευτικό. Όλο το πλήθος ακολουθεί με κατάνυξη που προκαλεί δέος.
Όσον αφορά τα ήθη και έθιμα της Τήνου, αναφέρουμε: το «Έθιμο του Κάβου» στον Τριπόταμο την περίοδο των Χριστουγέννων με πλήθος μεσαιωνικών και πρωτοχριστιανικών στοιχείων. Τον «Αποκριάτικο Χορό» και το «Αλφαβητάρι της Αγάπης», όπου γιορτάζονται την Τσικνοπέμπτη στον Τριαντάρο. Εκεί οι χορευτές κάθονται σε κύκλο και τραγουδούν περιπαιχτικούς στίχους συνδέοντας τους με τη σειρά της αλφαβήτου. Φυσικά, από τη γιορτή δεν λείπουν τα κεράσματα από τους ντόπιους και η κατανάλωση άφθονου κρασιού και τοπικών εδεσμάτων. Την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς στο χωριό Φαλατάδος γίνεται μεγάλο καρναβάλι και στο χωριό Αγάπη, ο «Εορτασμός του Μακαρονά». Τέλος, μπορείτε να συμμετάσχετε στη «Γιορτή μελιού» στον Κάμπο και στη «Γιορτή της Αγκινάρας» στην Κώμη.
23 Ιουλίου στην Τήνο η επέτειος του οράματος της μοναχής Πελαγίας. Το πανηγύρι που συγκεντρώνει όλο και περισσότερους πιστούς. Η μεταφορά της Αγίας Εικόνας στο μοναστήρι της Αγ. Πελαγίας το πρωί και η επιστροφή της το βράδυ αποτελούν συγκλονιστικό «δρώμενο».

ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ

15 Ιανουαρίου, Οσίου Ιωάννη του Καλυβίτη
17 Ιανουαρίου, Αγίου Αντωνίου στη Στενή
25 Ιανουαρίου, Γρηγορίου του Θεολόγου στον Φαλατάδο
30 Ιανουαρίου, Ευρέσεως (Φαναράκια) στη Χώρα
10 Φεβρουαρίου, Αγίου Χαραλάμπους στον Ταραμπάδο, στην Αγία Τριάδα, στη Χώρα, στο Βατύ Ζωοδόχου Πηγής στο Ξώμπουργο και στα Δύο Χωριά
21 Μαΐου, Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στη Στενή και στην Αγία Τριάδα Αναλήψεως του Χριστού στον Αρνάδο, Αγίας Τριάδας, στον Κάμπο και στην Καρδιανή, στην Αγία Τριάδα, στον Φαλατάδο και στον Χατζηράδο
29 Ιουνίου, Αγίων Πέτρου και Παύλου στον Τριαντάρο
30 Ιουνίου, Αγίων Αποστόλων στον Τριαντάρο
1 Ιουλίου, Αγίων Αναργύρων στον Αρνάδο, στον Μαρλά και στο Πόρτο
17 Ιουλίου, Αγίας Μαρίνας στον Πύργο
20 Ιουλίου, Προφήτη Ηλία στη Χώρα
23 Ιουλίου, Πανηγύρι στη Μονή Κεχροβουνίου
25 Ιουλίου, Αγίας Άννας στο Τζάδο
26 Ιουλίου, Αγίας Παρασκευής στα Υστέρνια
6 Αυγούστου, Μεταμόρφωσης του Σωτήρος στο Πριάστριο και στην Καρυά
15 Αυγούστου, Κοίμησης της Θεοτόκου στην Παναγία Μεγαλόχαρη
18 Αυγούστου, Αγίου Αγαπητού στην Αγάπη
23 Αυγούστου, της Κυρά Ξένης στον Πύργο
23 Αυγούστου, Εννιάμερα της Παναγίας στον Τσικινά
29 Αυγούστου, Αγίου Ιωάννη Αποκεφαλιστή στην Κώμη
1 Σεπτεμβρίου, Παναγίας Καταπολιανής στα Υστέρνια
6 Σεπτεμβρίου, Αγίου Σώστη στον Άγιο Σώστη
8 Σεπτεμβρίου,Παναγίας Κιουράς στην Καρδιανή, Γενέθλια της Παναγίας στη Βουρνιώτισσα
12 Σεπτεμβρίου, Παναγίας Καθολικών στην Κώμη
14 Σεπτεμβρίου, Ύψωσης του Τιμίου Σταυρού στο Κτικάδο και στη Χώρα
24 Σεπτεμβρίου, Αγίας Θέκλας στον Όρμο Υστερνίων και στον Πύργο
26 Οκτωβρίου, Αγίου Δημητρίου στον Πύργο, στην Καρυά και στον Τσικινά
5 Νοεμβρίου, Αγίου Ζαχαρία στην Κώμη
8 Νοεμβρίου, Ταξιαρχών στον Πύργο, στη Μέση και στη Στενή
11 Νοεμβρίου, Αγίου Μηνά στην Καρδιανή, στο Ξώμπουργο και στον Πύργο
21 Νοεμβρίου, Εισόδια της Θεοτόκου στον Τριπόταμο
25 Νοεμβρίου, Αγίας Αικατερίνης στον Κάμπο
4 Δεκεμβρίου, Αγίας Βαρβάρας στη Χώρα
5 Δεκεμβρίου, Αγίου Σάββα στη Χώρα
6 Δεκεμβρίου, Αγίου Νικολάου στη Στενή
9 Δεκεμβρίου και 25 Ιουλίου, Αγίας Άννας στη Στενή
12 Δεκεμβρίου, Αγίου Σπυρίδωνα στο Κτικάδο
13 Δεκεμβρίου, Αγίας Λουκίας στην Καρυά και στον Αρνάδο

Συντάκτης: Φωτεινή Αναστασοπούλου



Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ
διαβάστε περισσότερα..

ΤΟΡΠΙΛΙΣΜΟΣ ΕΛΛΗΣ
διαβάστε περισσότερα..

  
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ
ΜΟΥΣΕΙΑ
ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
ΧΑΡΤΗΣ