Ανάφη Πολιτισμός

Arabic  Chinese  Japanese  Russian   Swedish  Italian  Spanish  German  French  English  Greek
jquery slider plugin
Πλοία στην Ανάφη πραγματικού χρόνου
Αστυνομία Ανάφης
Τουριστικές Πληροφορίες για την Ανάφη
Εξυπηρέτηση Πολιτών στην Ανάφη
Ραδιοφωνικοί Σταθμοί Ανάφης
Πληροφορίες για Ασφαλείς Διακοπές
Νομισματικές Σχέσεις
Τηλέφωνα Πρώτης Ανάγκης
Η Ιστορία και ο Πολιτισμός της Ανάφης
ΑΝΑΦΗ
ΙΣΤΟΡΙΚΑ   ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ

Η μυθολογία συνδέει την Ανάφη με την επιστροφή των Αργοναυτών από την Κολχίδα. Προσπαθώντας να αποφύγουν το ξαφνικό σκοτάδι και τη σφοδρή κακοκαιρία στο Κρητικό πέλαγος, οι Αργοναύτες ζήτησαν τη βοήθεια του θεού Απόλλωνα. Κι εκείνος έριξε μια λαμπερή δέσμη φωτός, που τους φανέρωσε το κοντινότερο νησί, στο οποίο έσπευσαν να αγκυροβολήσουν. Λόγω της σωτήριας εμφάνισης του νησιού αυτού, οι Αργοναύτες το ονόμασαν Ανάφη (=νησί που φωτίζεται) και, για να τιμήσουν το θεό που τους συμπαραστάθηκε, έχτισαν εκεί ένα ιερό του Απόλλωνα Αιγλήτου(=ακτινοβόλου).
Η προσπάθεια σύνδεσης του Απόλλωνα με την ιστορία του νησιού οφείλεται στην εξέχουσα θέση του συγκεκριμένου θεού στη μυθολογία των Κυκλάδων. Κάθε χρόνο τιμούσαν τον θεό με μια γιορτή που ονομαζόταν «Υακίνθεια». Άλλες πηγές υποστηρίζουν ότι το νησί ήταν η πατρίδα του Αιόλου, του θεού των ανέμων, ο οποίος πρόσφερε στον Οδυσσέα τους ασκούς με τους ανέμους.

Σύμφωνα με αρχαιολογικά ευρήματα που έχουν αποκαλυφθεί στην Ανάφη, αποδεικνύεται ότι το νησί κατοικούταν από την προϊστορική εποχή. Μετά την παρακμή του κυκλαδικού πολιτισμού, η Ανάφη κατοικήθηκε από Φοίνικες και Δωριείς, οι οποίοι και ίδρυσαν την πόλη της Ανάφης. Τον 5ο αιώνα π. Χ η Ανάφη έγινε μέλος της Αθηναϊκής Συμμαχίας. Στην κορυφή του λόφου Καστέλι, στο κέντρο του νησιού, σώζονται τα κατάλοιπα της αρχαίας πρωτεύουσάς του (4ος-2ος αι. π.Χ.). Τα ευρήματα περιλαμβάνουν κυρίως ίχνη ισχυρού τείχους, νεκροταφείο με εντυπωσιακούς τάφους σε μορφή οίκων, αλλά και ρωμαϊκά επιτύμβια μνημεία.

Ο αρχαίος ναός του Απόλλωνα του Ασγελάτα ή Αιγλήτου, που σύμφωνα με την μυθολογική παράδοση χτίστηκε από τους Αργοναύτες, εντοπίστηκε στη νοτιοανατολική ακτή, κι επάνω στα ερείπιά του είναι χτισμένη η Μονή της Κάτω Παναγίας της Καλαμιώτισας, με χρήση αρχαίου οικοδομικού υλικού και επιγραφών. Ο ναός αποτελούσε το επίκεντρο της θρησκευτικής ζωής των αρχαίων κατοίκων. Από επιγραφές προκύπτει ότι λατρεύονταν και άλλοι θεοί, όπως ο Ασκληπιός, ο Ζευς Κτήσιος και η Αφροδίτη. Το πολιτικό κέντρο (Καστέλι) και το θρησκευτικό (ο ναός του Απόλλωνα) συνδέονταν με μια ιερά οδό, τμήματα της οποίας έχουν εντοπιστεί. Τέλος, η θέση Καταλυμάτσο (ή Καταλυμάκια), λίγο δυτικότερα από το ιερό, ταυτίζεται με το αρχαίο λιμάνι του νησιού, όπως διαπιστώνεται από τα ερείπια νεωρίων και μικρού οικισμού, που συνδεόταν με τις δύο παραπάνω θέσεις, δια μέσου μιας παράκαμψης της ιεράς οδού.

Στη Βυζαντινή εποχή, η Ανάφη δεν ανέπτυξε ιδιαίτερη δραστηριότητα. Μετά την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους (1204), ο Μάρκος Σανούδος συγκρότησε το Δουκάτο του Αιγαίου, αφού κατέλαβε όλες τις Κυκλάδες. Η Ανάφη παραχωρήθηκε στο Λεονάρδο Φώσκολο και το όνομά της εκλατινίστηκε σε Νamphio.

Το μεσαίωνα το νησί υπαγόταν στο Δουκάτο της Νάξου και κυβερνήθηκε από διάφορους Βενετούς ηγεμόνες. Η Ανάφη όπως και τα άλλα νησιά των Κυκλάδων ταλαιπωρήθηκε από πολλές πειρατείες οι οποίες της προκάλεσαν μεγάλες καταστροφές. Πολλοί κάτοικοι του νησιού αναγκάστηκαν να καταφύγουν στην Κρήτη. Η χειρότερη καταστροφή επήλθε το 1537, όταν το νησί λεηλατήθηκε από τον Μπαρμπαρόσα και στη συνέχεια υποδουλώθηκε στους Τούρκους.

Η Ανάφη, συμμετείχε ενεργά στην επανάσταση του 1821 ενώ ενσωματώθηκε στο ελληνικό κράτος το 1832. Στα χρόνια της βασιλείας του Όθωνα, επειδή οι Αναφιώτες είχαν τη φήμη των καλύτερων οικοδόμων της χώρας, με διαταγή του βασιλιά αρκετοί κάτοικοι μετακινήθηκαν από το νησί στην Αθήνα, για να κτίσουν τα βασιλικά ανάκτορα. Εγκαταστάθηκαν στους πρόποδες της Ακρόπολης και δημιούργησαν τη δική τους γειτονιά, τα «Αναφιώτικα», τα οποία ήταν μια μικρογραφία του νησιού τους που πλέον είναι ένα αξιοθαύμαστο αρχιτεκτονικό στολίδι της Αθήνας.

Πηγή: ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ
http://www2.egeonet.gr/

ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ

Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα πανηγύρια της Ανάφης διοργsανώνεται στις 8 Σεπτεμβρίου (το Γενέσιον της Θεοτόκου) προς τιμήν της Παναγίας της Καλαμιώτισσας, της Παναγίας της Ανάφης. Την παραμονή, 7 Σεπτέμβρη, σχεδόν όλοι οι κάτοικοι του νησιού έπαιρναν τα πράγματα που θα χρειάζονταν μαζί τους (φαγητά, στρωσίδια…) και πήγαιναν στο Μοναστήρι. Ήταν σαν μία μεγάλη και ομαδική μετακόμιση. Άλλοι με τα ζώα, άλλοι με τα πόδια, αλλά οι περισσότεροι με βάρκες, αν ο Γαρμπής δεν έκανε τα δικά του, έπαιρναν τον δρόμο του Μοναστηριού. Στη Χώρα πίσω έμεναν συνήθως μόνο οι ηλικιωμένοι άνθρωποι. Η ατμόσφαιρα ήταν κατανυκτική αλλά παράλληλα μεγάλη ήταν η διάθεση για γλέντι και ευωχία. Αφού τελείωνε η ακολουθία στην Εκκλησία, όλοι παρακάθονταν για το δείπνο που πάντα ήταν κατσίκι από τα κτήματα του Μοναστηριού. Στη συνέχεια τον λόγο είχε η τσαμπούνα και ο χορός. Την επόμενη, 8 Σεπτέμβρη, μετά τη Θεία Λειτουργία όλοι γυρνούσαν στη χώρα και το γλέντι συνεχιζόταν εκεί. Εκτός από τους Αναφιώτες, στο πανηγύρι συμμετείχαν και πολλοί Σαντορινιοί που έρχονται για να προσκυνήσουν στο Μοναστήρι της Ανάφης.

Σήμερα οι προσκυνητές μεταβαίνουν στο μοναστήρι πλέον με αυτοκίνητο, γιατί ανοίχτηκε δρόμος που φτάνει μέχρι το μοναστήρι, και δεν συνηθίζουν να διανυκτερεύουν όλοι στα κελιά του Μοναστηριού, προτιμούν να επιστρέφουν πάλι στο σπίτι τους. Σίγουρα το χρώμα της πατροπαράδοτης γιορτής, όπου σύσσωμο το νησί συνεόρταζε, έχει πλέον ξεθωριάσει. Το μόνο που δεν έχει αλλάξει στο Μοναστήρι είναι ο επιβλητικός βράχος που δεσπόζει από πάνω, αναθυμούμενος θαρρείς με νοσταλγία τις ωραίες στιγμές του Πανηγυριού της Καλαμιώτισσας, όπως τελούνταν σε αλλοτινούς καιρούς.

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
Στην Ανάφη διοργανώνονται τον Αύγουστο οι πολιτιστικές γιορτές «Υακίνθεια», οι οποίες περιλαμβάνουν διάφορες εκδηλώσεις (αθλητικές, μουσικοχορευτικές κ.ά.).
  

Αθλητικές Εκδηλώσεις                Μουσικοχορευτικές
                                                        Εκδηλώσεις

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ
Το αγνό αναφιώτικο μέλι Το αναφιώτικο ζαφοριστό (με κρόκο) ψωμί. Το φτιάχνουν οι νοικοκυρές την Πρωτοχρονιά. Ψήνεται στο παραδοσιακό φουρνί (ξυλόφουρνος) και παίρνει ένα έντονο κίτρινο χρώμα και έχει την ιδιάζουσα πικάντικη γεύση της ζαφοράς Τα χεροποίητα λουκάνικα, από χοιρινό κρέας, πολύ ξύδι και μπαχαρικά. Το λαδοτύρι, το ξιαλότυρο, η άρμη, η μυζήθρα (γίνεται ριγανάτη ή λαδιού)

Παραδοσιακά πιάτα της Ανάφης είναι:
Αιμαθιές της Τσικνοπέμπτης: Χοιρινά έντερα, γεμιστά με ρύζι, μαϊντανό, άνιθο, με σάλτσα αυγολέμονο.
Καρβουμάς: Ψιλοκομμένο φλεμόνι (πνευμόνι) χοίρου, τσιγαρισμένο με κρεμμύδι και μαγειρεμένο με ζαφορά. Τρώγεται ανακατεμένο με τυρί καί αυγό.
Κουλουρίδια: Σβόλοι από ζυμάρι, βρασμένοι μέσα σε κατσικίσιο γάλα. Σερβίρεται σε μορφή σούπας
Κατσίκι κοκκινιστό: συνοδεύεται από πατάτες ή μακαρόνια.
Λουκάνικα: Νοστιμιά φτιαγμένη όπως σε όλα τα Κυκλαδονήσια, από χοιρινό κρέας και αρωματικά βότανα.
Πιτάρια (ντόπια μακαρόνια): Σπιτικά μακαρόνια απο λεπτό φύλλο ζύμης πού ξεραίνονται στον ήλιο. Τρώγονται βρασμένα, συνοδευμένα με σάλτσα ντομάτας και ντόπιο ξυσμένο τυρί.
Τζονάρι: Παστό χοιρινό κρέας τσιγαρισμένο με κρασί και μαγειρεμένο με κρεμμύδια, πατάτες και μπαχαρικά.
Τσιλαρδιά: Χοιρινοκεφαλή, βρασμένη με ξύδι, πιπέρι, κανέλλα και ζαφορά.
Ψωμί ζαφοριστό: Τυρόψωμο (με τυρί φέτα) μυρωμένο με ζαφορά.
Σκορδομπάλοτα: μικρά κυλινδρικά κομμάτια από ζυμάρι, σαν μακαρόνια. Αφού βραστούν σερβίρονται με σάλτσα ντομάτα, σκόρδο και τυρί
Γλυκά Γεμιστά: Μπόλικο σησάμι, αμύγδαλα, ξύσμα πορτοκαλιών και κανελλογαρύφαλλα, μέσα σε μισοφέγγαρα λεπτής ζύμης που τηγανίζονται και ραντίζονται με σιρόπι.
Κουφέτο: Αγνό αναφιώτικο μέλι ανακατεμένο με ξεφλουδισμένη αμυγδαλόψυχα. Είναι το γαμήλιο γλυκό του κουταλιού αρκετών νησιών των Κυκλάδων μεταξύ των οποίων και της Ανάφης.
Μελιτερά: Γλυκά τυροπιτάκια με ντόπια μυζήθρα, αυγά, ζάχαρη και βανίλλια. Είναι τοπικό γλυκό έδεσμα το οποίο παραδοσιακά παρασκευάζεται και καταναλώνεται το Πάσχα.
Ξεροτήγανα: Φυλλαράκια λεπτής ζύμης, κομμένα σε διάφορα σχήματα, τηγανισμένα, μελωμένα και πασπαλισμένα με σησάμι ή καρύδα.
Σησαμόμελο: Καβουρντισμένο και κοπανισμένο στο γουδί σησάμι, ανακατεμένο με μέλι και κανέλλα. Το σησαμόμελο. το δίνουν στους γάμους μαζί με το κουφέτο, για να δυναμώσουν οι νεόνυμφοι

Συντάκτης: Φωτεινή Αναστασοπούλου

  
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ
ΜΟΥΣΕΙΑ
  • ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ
ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ
ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ
ΧΑΡΤΗΣ