Κάλυμνος - Ιστορία

Arabic  Chinese  Japanese  Russian   Swedish  Italian  Spanish  German  French  English  Greek
jquery slider plugin
Πλοία στην Κάλυμνο πραγματικού χρόνου
Τουριστικές Πληροφορίες για την Κάλυμνο
Εξυπηρέτηση Πολιτών στην Κάλυμνο
Ραδιοφωνικοί Σταθμοί Καλύμνου
Πληροφορίες για Ασφαλείς Διακοπές
Νομισματικές Σχέσεις
Τηλέφωνα Πρώτης Ανάγκης
Η Ιστορία και ο Πολιτισμός της Καλυμνου
ΚΑΛΥΜΝΟΣ
ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ

    Η Κάλυμνος καταγράφει ιστορία από την 4η π. Χ. χιλιετία.

    Αρχικά το όνομα του νησιού ήταν Καλύδνα, ενώ από τον 4ο αι. π. Χ. και μετά μετονομάστηκε σε Κάλυμνα. Η πιθανότερη ετυμολογία του ονόματος είναι από το καλός = ωραίος και ύδνα (από το ύδωρ) = νερό. Αυτό σημαίνει ότι η λέξη Καλύδνα σημαίνει νησί με καλά, ωραία νερά. Κατά τη Βυζαντινή εποχή η ονομασία Κάλυμνα μεταβάλλεται σε Κάλυμνος.

    Ανθρώπινη παρουσία και δραστηριότητα στο νησί, μαρτυρείται κατά τη Νεολιθική περίοδο και την εποχή του Χαλκού.

    Αρχαίες πηγές (Στράβων, Διοδώρος Σικελιώτης) αλλά και αρχαιολογικά ευρήματα, μαρτυρούν ότι οι αρχαιότεροι κάτοικοι του νησιού ήταν οι Κάρες. Τους διαδέχτηκαν οι Φοίνικες ενώ αργότερα, την κατοίκησαν Αιολείς από τη Θεσσαλία, για να τους διαδεχθούν αποικιστές Δωριείς από τη Νότια Ελλάδα (1150 – 800 π.Χ.). Αρχηγός των Δωριέων ήταν ο Θεσσαλός, γιός του Ηρακλή και της Χαλκιόπης. Η ονομασία Δάμος, διατηρείται από εκείνη την περίοδο.

    Η Κάλυμνος, όπως αναφέρει η Ιλιάδα, πήρε μέρος στην εκστρατεία της Τροίας (12ος αι. π. Χ.) μαζί με άλλα νησιά του ΝΑ Αιγαίου, με 30 πλοία και με αρχηγούς τον Φείδιππο και τον Άντιφο, γιούς του Θεσσαλού. Μετά τον Τρωικό πόλεμο, υποστηρίζει ο Διόδωρος, τέσσερα από τα πλοία του Αγαμέμνονα στο γυρισμό τους ναυάγησαν έξω από το νησί. Τότε τα πληρώματά τους (Αργείοι και Επιδαύριοι) αποφάσισαν να εγκατασταθούν μόνιμα στο νησί οικοδομώντας ένα οικισμό πάνω στο οροπέδιο του νησιού, που, σε ανάμνηση της μακρινής τους πατρίδας, ονομάστηκε Άργος και ήταν για μεγάλο χρονικό διάστημα, η πρωτεύουσα του νησιού.

    Στα τέλη της Αρχαϊκής περιόδου με αρχές των Κλασικών χρόνων η Κάλυμνος είναι μια πολιτεία αυτόνομη, με δημοκρατικό πολίτευμα. Οι αποφάσεις παίρνονται από την Εκκλησία του λαού –Δάμος η ονομασία του- κι από τη Βουλή.

    Έχασε για ένα διάστημα την αυτονομία της, μια και βρέθηκε κάτω από την περσική εξουσία, όπως και οι υπόλοιπες Ιωνικές πόλεις.

    Στη συνέχεια εντάχθηκε το 447 π. Χ. στην Αθηναϊκή Συμμαχία, ενώ κατά την κλασική περίοδο παρουσιάζει πολιτιστική άνθιση.

    Στον Πελοποννησιακό πόλεμο δεν φαίνεται να πήρε μέρος, ενώ το 357 είναι κάτω από την εξουσία του βασιλιά της Αλικαρνασσού Μαυσώλου.

    Ακολουθώντας τη μοίρα των λοιπών Ελλήνων, η Κάλυμνος κατακτήθηκε από τους Ρωμαίους, με όχι και τόσο ευεργετικά αποτελέσματα για την τοπική κοινωνία και οικονομία, παρά τα κάποια προνόμια.

    Η παλαιοχριστιανική περίοδος (4ος – 7ος αι. μ. Χ.) φέρνει οικονομική και πληθυσμιακή ακμή που τεκμηριώνεται από την ύπαρξη μεγάλων και πολυτελών βασιλικών στο νησί (Ναός της Ιερουσαλήμ, βασιλικές της Τελένδου). Το 554 μ. Χ., ο καταστροφικός σεισμός που ισοπέδωσε Ρόδο, Κω και Σάμο, άλλαξε για πάντα τη γεωμορφολογία του νησιού και τραυμάτισε την πολιτισμική του οντότητα. Οι δονήσεις κράτησαν πάνω απο 14 ημέρες. η Τέλενδος αποσχίστηκε από την απέναντι στεριά της Καλύμνου, αποτελώντας έκτοτε χωριστό νησί.

    Οι Βυζαντικοί χρόνοι είναι ταραχώδεις. Επιδρομές Αράβων στα μέσα του 7ου αι. αναγκάζουν τους κατοίκους να εγκαταλείψουν τους παραθαλάσσιους οικισμούς και να καταφύγουν σε ορεινές περιοχές του νησιού. Εκεί θα δημιουργηθούν οι οχυρωμένοι οικισμοί του Αγ. Κωνσταντίνου και της Γαλατιανής. Στους μεσοβυζαντινούς χρόνους οικοδομείται και το Κάστρο της Χώρας.

    Το νησί θα περάσει διαδοχικά από τους Άραβες Σαρακηνούς (653), στους Βενετούς (1257 – 1277), τους Γενοβέζους, ενώ κατά τον 14ο αι. η Κάλυμνος τίθεται κάτω από την κυριαρχία των Ιπποτών του τάγματος του Αγ. Ιωάννου. Στη διάρκεια της περιόδου της Ιπποτοκρατίας χτίστηκε το Κάστρο της Χρυσοχεριάς, ενώ στα τέλη του ίδιου αιώνα επισκευάστηκε και επεκτάθηκε το Κάστρο της Χώρας.

    Το 1522 οι Ιππότες εγκατέλειψαν τα Δωδεκάνησα, τα οποία παρέδωσαν στα χέρια των Οθωμανών.

    Η Κάλυμνος απόλαυσε καθεστώς αυτονομίας και αυτοδιοίκησης. Η ηρεμία και η ασφάλεια που επικρατούσε στο νησί, βοήθησε στη βαθμιαία ανάπτυξή του.

    Στις αρχές του 18ου αι. κτίστηκε ο οικισμός της Χώρας, ενώ το 1840 περίπου οργανώθηκε το λιμάνι της Πόθιας, της νέας πρωτεύουσας του νησιού.

    Κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821 οι Καλύμνιοι, αν και βρίσκονταν σε καθεστώς αυτονομίας, συμμετείχαν ενεργά και μάλιστα έλαβαν μέρος στη ναυμαχία που έγινε κοντά στο νησί τους, στις 29 Αυγούστου 1825. Τότε η προσωρινή κυβέρνηση της Ελλάδας υπήγαγε την Κάλυμνο στην ελληνική πολιτεία και απέστειλε διοικητικές και ναυτικές αρχές στο νησί. Μαζί με τη Λέρο, την Πάτμο και την Ικαρία πήραν τον τίτλο των «Συμπληρωματικών νήσων του τμήματος των ανατολικών Σποράδων». Αργότερα διορίστηκε έκτακτος επίτροπός τους ο Ι. Κωλέττης. Όταν όμως καθορίστηκαν τα σύνορα του ελληνικού κράτους, η Κάλυμνος ανταλλάχθηκε με την Εύβοια, κι αυτό είχε σαν συνέπεια να επανέλθει για άλλη μία φορά στους Οθωμανούς.

    Το 1835 η αυτονομία της Καλύμνου αναγνωρίστηκε με αυτοκρατορικό φιρμάνι (το ίδιο συνέβη και για την Πάτμο, τη Λέρο και την Ικαρία).

    Η διάδοχος κατάσταση της Ιταλοκρατίας (1912 – 47) θα αφήσει έντονο το στίγμα της μέχρι την Απελευθέρωση και την Ενσωμάτωση, η οποία συνέβη μετά τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, στις 7 Μαρτίου του 1948.

Συντάκτης: Φωτεινή Αναστασοπούλου

Οι κάτοικοι 16000, δραστήριοι, ζωντανοί και φιλόξενοι. Οι περισσότεροι σφουγγαράδες, ψαράδες αλλά και λαμπροί επιστήμονες γνωστοί σ’ όλο τον κόσμο.

Η Κάλυμνος διατηρεί το νησιώτικο παραδοσιακό χρώμα χωρίς να παραλείπει την εξέλιξη. Το λιμάνι σύγχρονο και πολύβουο. Πλήθος τα καταστήματα, τα εστιατόρια, τα μπαρ όμως και οι Τράπεζες, η Διοίκηση, το σύγχρονο οργανωμένο Νοσοκομείο. Συνδυάζει τις καλοκαιρινές διακοπές στη θάλασσα αλλά και τις δυνατότητες αναρρίχησης στα βουνά της.
Όμως και στα ταξίδια των σφουγγαράδων παίζεται η τσαμπούνα, θύμηση του νησιού που είναι μακριά. Μέχρι σήμερα, δε λείπει από τη ζωή των Καλυμνίων.
Ένας Μαυροντυμένος χορός Ο χορός του μηχανικού, αν και χορεύεται αποκλειστικά από άνδρες, συγκινεί στα ντόπια πανηγύρια, αλλά και παγκοσμίως, όπου παρουσιάζεται, από τους Καλύμνιους της διασποράς. Ένας χορός που με τα βήματά του, καταγράφει την τραγωδία που έπληξε τους σφουγγαράδες, αμέσως μετά την "ανακάλυψη" του σκάφανδρου, το 1860.

Με το σκάφανδρο, η αλιεία σφουγγαριών έγινε πολύ πιο εμπορική. Ο δύτης μπορούσε να παραμείνει για πολύ χρονικό διάστημα στο βυθό και να συλλέγει πολύ περισσότερα σφουγγάρια, από πριν. Όμως, αφενός η άγνοια της χρήσης του νέου συστήματος και αφ' ετέρου η εκμετάλλευση των πλοιοκτητών για την όλο και μεγαλύτερη παραμονή των αλιέων στο βυθό, άρχισε σιγά-σιγά να ντύνει νησιά ολόκληρα στα μαύρα. Μέχρι το 1895 η Κάλυμνος είχε αποδεκατιστεί!

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ
Η άναρχη και ακαλαίσθητη δόμηοη των δεκαετιών 1960-1980 διακύβευσε τον ιδιαίτερο νησιώτικο αρχιτεκτονικό και πολεοδομικό χαρακτήρα της Καλύμνου οε σημείο που δύσκολα μπορεί κανείς να μιλήσει για αμιγείς παραδοσιακούς οικισμούς. Παρά ταύτα, τόσο στην Πόθια όσο και στη Χώρα. διατηρούνται αρκετά παραδοσιακά κτίσματα,

Ποθία: Η πρωτεύουσα του νησιού εμφανίζει ίσως τη μεγαλύτερη συγκέντρωση νεοκλασικών σπιτιών ανά τ. χλμ. στην Ελλάδα. Μεγάλα, διώροφα, κεραμοσκεπή τα περισσότερα, με εξαιρετικής τέχνης αρχιτεκτονικά και διακοσμητικά μέρη, ανήκαν κυρίως σε εύπορους καπεταναίους και εμπόρους και πολλά κατοικούνται ακόμα. Στις λαϊκές γειτονιές της Αγ. Τριάδας, του Αγ. Μάμμα, του Αγ. Νικολάου και της Χώρας συναντά κανείς το παραδοσιακό ανωγικάτωγο σπίτι. Η φανταχτερή χρωματικότητα και η ιδιαίτερη ρυμοτομία των Μαρασιών (λαϊκές συνοικίες εκατέρωθεν της Πόθιας) αποκαλύπτουν σοφία και οικονομία.

ΛΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Τα κυριότερα πανηγύρια και δρώμενα του νησιού είναι: Του Αγίου Σάββα του εν Καλύμνω (5/12), των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης (Τέλενδος, 21/5), του Αγ. Παντελεήμονα στον Πάνορμο (26 & 27/7) που συγκεντρώνει πιστούς απ' όλη την Ελλάδα και συμμετέχουν στην παραδοσιακή αγρυπνώ, το πανηγύρι της Παναγίας Κυράς Ψηλής (15/8), της Παναγίας στον Αργινώντα (15/8) με φαγητό, ποτό και παραδοσιακή μουσική, της Παναγίας στη Τέλενδο (15/8) και στην Πλατεία Χριστού στην Πόθια (ημέρα του Πάσχα) με αναπαράσταση εθίμων της παραδοσιακής σπογγαλιείας, κυρίως του αποχαιρετισμού του σφουγγαρά από την οικογένεια του.

Λαϊκή τέχνη
Παραδοσιακό καρνάγιο (δρόμος Πόθια-Βαβύ, παραπλεύρως του εργοστάσιου της ΔΕΗ): Ένα από τα ελάχιστα εναπομείναντα παραδοσιακά καρνάγια της Ελλάδας, όπου εμπειρικοί καραβομαραγκοί, που κληροδοτούν την τέχνη τους από πατέρα σε γιο. κατασκευάζουν με τεχνική αρτιότητα και αισθητική παραδοσιακούς τύπους ψαρόβαρκας, μικρά τρεχαντήρια, μέχρι μεγάλες ποντοπόρες τράτες, με τεχνικές που ανάγονται κατά βάση τα Ομηρικά χρόνια!

Σε μικρότερο βαθμό είναι αναπτυγμένη η οικοτεχνία και η μικροτεχνία (υφαντά) μαντήλια τσεμπέρια, γκλίτσες βοσκού, στιβάνια, μουσικά όργανα – τσαμπούνες, μικρογραφίες καραβιών κ.α.).

Συντάκτης: Φωτεινή Αναστασοπούλου


  
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ
ΜΟΥΣΕΙΑ
ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ
ΚΑΣΤΡΑ
ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ
  • Αγια Σοφια η Ευαγελιστρια
  • Ακροπολη Ποθιας
  • Ανεμομυλοι (ΒΑ του Καστρου)
  • Δαμος
  • Ιερο Δηλιου Απολλωνα
  • Καστελλι
  • Καστρο Χωρας η Μεγαλο Καστρο
  • Ναος Δηλιου Απολλωνα
  • Οικισμός του Κάστελλα
  • Οχυρωμενη ακροπολη του εμπολα
  • Οχυρωμενος οικισμος Αγιου Κωνσταντινου (Βορεια Τελενδος)
  • Λοφος Περιστεριας
  • Παλαιοχριστιανικη νεκροπολη
  • Παλαιοχριστιανικος οικισμος της Ρίνας
  • Περα Καστρο η Καστρο της Χρυσοχεριας
  • Ρωμαϊκος ταφος Φλασκα
  • Σπηλαιο Αγιας Βαρβαρας
    Σπηλαιο Δασκαλιο
  • Σπηλαιο Στημενιων (Βαθυ)
  • Χριστος της Ιερουσαλημ
  • ΑΛΛΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ
ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ

ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ

ΜΟΥΣΕΙΑ - ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ

ΟΛΑ ΤΑ ΜΟΥΣΕΙΑ